Khai thác dữ liệu để nâng chất lượng điều trị

Có biểu hiện đau tức ngực, khó thở, mệt mỏi kéo dài, ông Đinh Khắc Hoan (xã Đường Hoa) đến Bệnh viện Bãi Cháy thăm khám. Qua kiểm tra, các bác sĩ xác định ông bị hẹp động mạch vành, cần can thiệp đặt stent. Đây không phải lần đầu ông Hoan điều trị bệnh lý tim mạch tại bệnh viện; 4 năm trước, ông đã từng được đặt 2 stent động mạch vành. Sau can thiệp, tình trạng tức ngực, khó chịu của ông Hoan giảm rõ rệt, sức khỏe ổn định.

Theo Thạc sĩ, bác sĩ Đinh Danh Trình (Trưởng Khoa Tim mạch), người bệnh đã từng can thiệp tim mạch hoặc mắc nhiều bệnh nền, dữ liệu về tiền sử bệnh, quá trình dùng thuốc, kết quả thăm khám và điều trị trước đó có ý nghĩa rất quan trọng. Khi các thông tin này được cập nhật đầy đủ trên bệnh án điện tử, bác sĩ có thể nhanh chóng nắm bắt tình trạng người bệnh, đánh giá toàn diện hơn, từ đó lựa chọn phương án can thiệp phù hợp và tư vấn cụ thể cho người bệnh. Đây cũng là nền tảng để các ứng dụng trí tuệ nhân tạo tiếp tục hỗ trợ tổng hợp dữ liệu, cảnh báo nguy cơ, góp phần nâng cao tính an toàn trong quá trình điều trị.

Việc khai thác dữ liệu bệnh án điện tử phát huy hiệu quả trong điều trị các bệnh mạn tính. Bà Phạm Thị Chi (khu 1, phường Tuần Châu) mắc bệnh tiểu đường 15 năm. Hằng tháng, bà đều đến bệnh viện khám và lĩnh thuốc. Khi có biểu hiện bất thường phải nhập viện điều trị, các bác sĩ nhanh chóng tra cứu được quá trình theo dõi, dùng thuốc, kết quả xét nghiệm qua hồ sơ sức khỏe điện tử đã được cập nhật trong nhiều năm của bà Chi. Nhờ đó, bác sĩ có thêm căn cứ để đánh giá diễn biến bệnh và điều chỉnh hướng điều trị phù hợp.

Thạc sĩ, bác sĩ Đỗ Doãn Trọng (Trưởng Khoa Nội tổng hợp) cho biết: Với các bệnh lý nội tiết như đái tháo đường, suy giáp, suy thượng thận, suy tuyến yên…, hiệu quả điều trị phụ thuộc rất lớn vào quá trình theo dõi lâu dài. Mỗi lần tái khám, kết quả xét nghiệm, hay thay đổi trong phác đồ đều là dữ liệu quan trọng để bác sĩ đánh giá đáp ứng điều trị của người bệnh. Khi các dữ liệu này được quản lý tập trung trên bệnh án điện tử, quá trình theo dõi người bệnh trở nên hệ thống hơn.

Từ năm 2020, Bệnh viện Bãi Cháy là một trong những đơn vị đi đầu của tỉnh đã đạt tiêu chí áp dụng bệnh án điện tử. Từ thực tế khám chữa bệnh cho thấy, bệnh án điện tử không chỉ là việc thay hồ sơ giấy bằng hồ sơ số. Giá trị lớn hơn là tạo lập được một kho dữ liệu y tế liên tục, có khả năng kết nối, truy xuất và phục vụ trở lại cho hoạt động chuyên môn. Khi dữ liệu được cập nhật đầy đủ, chính xác và sử dụng hiệu quả, bác sĩ có thêm cơ sở để đánh giá toàn diện người bệnh, nhất là với các trường hợp mắc bệnh mạn tính, người cao tuổi, người có nhiều bệnh nền hoặc đã điều trị nhiều lần tại bệnh viện.

Thêm “trợ lý số” cho bác sĩ

Bệnh viện Bãi Cháy hiện là bệnh viện hạng I, bệnh viện cấp chuyên sâu của tỉnh, tiếp nhận gần 1.500 lượt khám ngoại trú và hơn 1.000 người bệnh điều trị nội trú mỗi ngày. Với khối lượng công việc lớn, đội ngũ y, bác sĩ không chỉ chịu áp lực trong khám chữa bệnh, mà còn phải thực hiện nhiều thao tác hành chính chuyên môn như ghi chép diễn biến bệnh, rà soát tiền sử, kiểm tra đơn thuốc, tổng hợp kết quả cận lâm sàng, hoàn thiện giấy ra viện, ký số và kiểm tra hồ sơ bệnh án.

Từ yêu cầu khai thác tối đa giá trị bệnh án điện tử, giảm thời gian thao tác thủ công và nâng cao chất lượng hỗ trợ chuyên môn, nhóm tác giả của Bệnh viện Bãi Cháy (Phó Giám đốc Bệnh viện Trần Thanh Luận; Trưởng Phòng Công nghệ thông tin - Truyền thông Phạm Việt Hưng; Trưởng Phòng Quản lý chất lượng Hoàng Minh Tuân) đã xây dựng sáng kiến “Giải pháp kết nối tích hợp AI với hệ thống bệnh án điện tử nâng cao chất lượng, hiệu quả khám, chữa bệnh”. Sáng kiến này vừa được trao Giải Nhất cuộc thi “Tìm kiếm sáng kiến, giải pháp cải cách hành chính tỉnh Quảng Ninh năm 2025”.

Từ thực tiễn vận hành bệnh án điện tử tại bệnh viện, nhóm tác giả đã đề xuất giải pháp kết nối phần mềm bệnh án điện tử đang sử dụng với nền tảng trí tuệ nhân tạo, nhằm hỗ trợ bác sĩ, điều dưỡng trong ghi chép, quản lý, phân tích hồ sơ, cảnh báo tương tác thuốc, gợi ý chẩn đoán, lập kế hoạch chăm sóc, tóm tắt bệnh án và một số tác vụ chuyên môn khác. Điểm đáng chú ý là AI không được sử dụng như một phần mềm tách biệt mà được tích hợp ngay trong quy trình bệnh án điện tử. Trên cơ sở dữ liệu đã có về triệu chứng, tiền sử bệnh, dị ứng thuốc, kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, đơn thuốc và quá trình điều trị, hệ thống có thể phân tích, tổng hợp và đưa ra các gợi ý hỗ trợ. Bác sĩ vẫn là người kiểm tra, đánh giá và quyết định cuối cùng. AI chỉ đóng vai trò như một “trợ lý số”, giúp nhân viên y tế có thêm kênh tham khảo trong quá trình chuyên môn và hoàn thiện hồ sơ.

Trong khám bệnh ngoại trú, với những trường hợp người bệnh có nhiều bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, suy thận hoặc tiền sử dị ứng thuốc, bác sĩ thường phải rà soát nhiều thông tin trước khi kê đơn. Khi AI được tích hợp với bệnh án điện tử, hệ thống có thể tự động tổng hợp những dữ liệu quan trọng như tuổi, giới tính, bệnh nền, tiền sử dị ứng, kết quả xét nghiệm gần nhất, thuốc đã sử dụng ở lần khám trước... Từ đó, hệ thống đưa ra cảnh báo hoặc gợi ý để bác sĩ xem xét, giúp rút ngắn thời gian tra cứu và hạn chế nguy cơ bỏ sót thông tin.

Đối với người bệnh nội trú, AI có thể hỗ trợ tóm tắt quá trình điều trị khi hội chẩn, chuyển khoa hoặc ra viện. Thay vì phải đọc lại toàn bộ hồ sơ kéo dài nhiều ngày, hệ thống có thể chọn lọc những thông tin chính như lý do vào viện, diễn biến bệnh, kết quả cận lâm sàng, thuốc đã sử dụng, thủ thuật hoặc phẫu thuật đã thực hiện, đáp ứng điều trị, tình trạng khi ra viện. Bản tóm tắt này giúp bác sĩ nhanh chóng nắm bắt toàn cảnh ca bệnh, đồng thời hỗ trợ việc lập giấy ra viện, tổng kết bệnh án theo mẫu quy định.

Ở khâu kê đơn, AI có thể hỗ trợ cảnh báo tương tác thuốc. Khi đơn thuốc có sự kết hợp tiềm ẩn nguy cơ bất lợi đối với người bệnh có bệnh nền hoặc chỉ số xét nghiệm bất thường, hệ thống sẽ cảnh báo để bác sĩ cân nhắc điều chỉnh, theo dõi thêm hoặc lựa chọn phương án phù hợp hơn. Chức năng này có ý nghĩa quan trọng với người cao tuổi, người mắc nhiều bệnh mạn tính, phải sử dụng đồng thời nhiều loại thuốc.

Bác sĩ CKII Hoàng Minh Tuân (Trưởng Phòng Quản lý chất lượng) chia sẻ: Trong quản lý chất lượng bệnh viện, hồ sơ bệnh án là nội dung rất quan trọng, đòi hỏi phải đầy đủ, chính xác và kịp thời. Khi AI được tích hợp với hệ thống bệnh án điện tử, việc rà soát hồ sơ sẽ thuận lợi hơn, từ phát hiện bệnh án chưa hoàn thành, chưa ký đầy đủ đến những nội dung còn thiếu hoặc chưa phù hợp. Công cụ này giúp các khoa, phòng giảm bớt thao tác thủ công, đồng thời nâng cao hiệu quả kiểm tra, giám sát chất lượng hồ sơ. Bên cạnh đó, các chức năng như chuyển giọng nói thành văn bản, tự động chuẩn hóa nội dung ghi chép, hỗ trợ điều dưỡng xây dựng kế hoạch chăm sóc… cũng giúp nhân viên y tế cập nhật bệnh án nhanh hơn, dành thêm thời gian trao đổi, tư vấn và chăm sóc người bệnh.

Theo ước tính, việc triển khai sáng kiến tại Bệnh viện Bãi Cháy có thể giúp tiết kiệm hơn 1.000 giờ công mỗi năm cho đội ngũ bác sĩ, tương đương khoảng 250 triệu đồng chi phí nhân lực. Quan trọng hơn, hệ thống được nhân viên y tế đánh giá cao, với mức độ hài lòng đạt trên 90%. Đối với người bệnh, ứng dụng AI góp phần rút ngắn thời gian chờ đợi, hỗ trợ nâng cao chất lượng chẩn đoán, điều trị và giúp việc tư vấn, giải thích tình trạng sức khỏe trở nên rõ ràng, dễ hiểu hơn. Thời gian tới, bệnh viện tiếp tục hoàn thiện, chia sẻ kinh nghiệm, hướng tới nhân rộng sáng kiến xây dựng “Bệnh viện thông minh” tại các cơ sở y tế trong tỉnh, góp phần xây dựng ngành Y tế Quảng Ninh hiện đại, bền vững, lấy người bệnh làm trung tâm phục vụ.