Bệnh viện Bãi Cháy: Vi phẫu tái lập tuần hoàn trong “thời gian vàng”, bảo tồn bàn ngón tay bị chấn thương phức tạp đứt gần rời cho người bệnh tai nạn lao động

• Hôm nay 04:02

Đối với các tổn thương bàn tay nghiêm trọng như đứt rời hoặc đứt gần rời ngón tay, việc khôi phục tuần hoàn máu và dẫn truyền thần kinh là yếu tố tiên quyết quyết định khả năng cứu sống chi thể. Nếu không tái lập được dòng máu nuôi kịp thời, phần ngón tay tổn thương sẽ nhanh chóng hoại tử và buộc phải cắt bỏ. Việc làm chủ và ứng dụng thường quy kỹ thuật vi phẫu nối chi thể – một kỹ thuật cao, chuyên sâu trước đây chủ yếu triển khai tại các bệnh viện tuyến trung ương tại Bệnh viện Bãi Cháy đã mở ra cơ hội bảo tồn chi thể, phục hồi chức năng, thẩm mỹ và khả năng lao động cho nhiều người bệnh bị tai nạn lao động nặng.

Người bệnh bị tổn thương bàn tay phức tạp được thực hiện vi phẫu phục hồi bàn tay thành công tại Bệnh viện Bãi Cháy

Vi phẫu nối chi thể là kỹ thuật phẫu thuật sử dụng kính hiển vi chuyên dụng cùng hệ thống dụng cụ siêu nhỏ để khâu nối chính xác các cấu trúc có kích thước rất nhỏ như các mạch máu, dây thần kinh có đường kính chỉ 0,5–2 mm. Kỹ thuật này được chỉ định trong các trường hợp đứt rời hoặc gần rời ngón tay, bàn tay; tổn thương mạch máu nghiêm trọng gây mất hoàn toàn nuôi dưỡng cho phần chi đứt rời mà nếu không phục hồi hệ mạch nuôi sẽ có nguy cơ hoại tử. 

Mới đây, các bác sĩ Bệnh viện Bãi Cháy đã phẫu thuật cho bệnh nhân Lý Văn S. (38 tuổi, trú tại xã Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng) bị tai nạn lao động gây chấn thương bàn tay phải nghiêm trọng dập nát phần mềm. Theo thông tin khai thác, bệnh nhân bị máy cắt vào bàn tay phải, sau tai nạn bàn tay có nhiều vết thương phức tạp, đặc biệt có tổn thương cắt ngang nửa bàn tay phía trong. Người bệnh được băng ép cầm máu và chuyển đến bệnh viện cấp cứu trong tình trạng nguy cơ cao bị hoại tử bàn ngón tay nếu không được xử trí kịp thời.

Ngay khi tiếp nhận bệnh nhân, các bác sĩ đã thăm khám ghi nhận tình trạng nhiều vết thương phức tạp, nham nhở, lóc da; đặc biệt là vết thương cắt ngang bàn tay vùng bàn ngón IV – V (mặt gan và mu tay) gây dập nát, gãy xương, đứt gân, mạch máu, thần kinh; ngón V nhợt màu, tái lạnh, xẹp búp ngón – dấu hiệu thiếu máu nuôi dưỡng nghiêm trọng. Bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật cấp cứu nhằm xử trí tổn thương xương, phần mềm, đồng thời bảo tồn chi thể trước nguy cơ cắt cụt.

Vi phẫu khâu nối thần kinh mạch máu phục hồi các chấn thương chi thể phức tạp tại Bệnh viện Bãi Cháy

Ca phẫu thuật được triển khai với hai kíp mổ phối hợp chặt chẽ. Kíp bác sĩ Khoa Chấn thương chỉnh hình thực hiện cắt lọc tổ chức dập nát, loại bỏ dị vật, khâu phục hồi cơ ô mô cái, xử trí các vết thương vùng ngón I, kẽ ngón III – IV và nắn chỉnh, kết hợp xương các ngón tay. Kíp vi phẫu do BS Cao Đức Mạnh – Phụ trách Đơn nguyên Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ thực hiện vi phẫu khâu nối mạch máu nuôi ngón V nhằm tái lập tuần hoàn. Dưới kính hiển vi phẫu thuật, các mạch máu và thần kinh ngón tay có đường kính chỉ 0,8–1 mm được khâu nối bằng chỉ chuyên dụng siêu nhỏ, đảm bảo lưu thông tuần hoàn tối ưu. Sau phẫu thuật, ngón V hồng ấm trở lại, dấu hiệu tưới máu cải thiện tốt. Người bệnh tiếp tục được điều trị kháng sinh, giảm đau, chống phù nề và tập phục hồi chức năng sớm để tối ưu khả năng vận động bàn tay.

BS Cao Đức Mạnh – Phụ trách Đơn nguyên Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ, Bệnh viện Bãi Cháy cho biết:  “Các chấn thương hoặc vết thương ở bàn tay chiếm tỷ lệ cao trong các loại tổn thương do tai nạn lao động, tai nạn sinh hoạt và với nhiều hình thức tổn thương khác nhau như: Rách da, đứt gân, đứt mạch máu, thần kinh, gãy xương kín hoặc hở, vết thương dập nát bàn tay hoặc đứt rời bàn tay, ngón tay. Đối với các trường hợp đứt rời hoặc đứt gần rời, vi phẫu mạch máu – thần kinh là kỹ thuật then chốt quyết định khả năng bảo tồn chi thể. Chỉ cần một mối nối mạch máu không đảm bảo kỹ thuật, mạch nuôi có thể bị tắc, dẫn đến hoại tử phần chi được nối. Vì vậy, vi phẫu đòi hỏi trình độ chuyên môn cao, thao tác tinh tế, khéo léo và sự chính xác tuyệt đối.”

BS Cao Đức Mạnh – Phụ trách Đơn nguyên Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ, Bệnh viện Bãi Cháy thăm khám cho bệnh nhân sau phẫu thuật

Mất một ngón tay hay một phần chi thể không chỉ ảnh hưởng đến chức năng cầm nắm mà còn tác động lớn đến thẩm mỹ, sự tự tin và khả năng lao động của người bệnh. Thành công của vi phẫu nối mạch máu, thần kinh không chỉ giúp bảo tồn ngón tay mà còn duy trì chức năng vận động, cải thiện chất lượng cuộc sống lâu dài. Việc làm chủ kỹ thuật chuyên sâu trong chấn thương chỉnh hình và phẫu thuật tạo hình vi phẫu tiếp tục khẳng định năng lực điều trị các tổn thương chi thể phức tạp tại Bệnh viện Bãi Cháy, mang lại cơ hội hồi phục tối đa cho người bệnh ngay tại địa phương, giảm nguy cơ tàn phế và sớm đưa người bệnh trở lại cuộc sống bình thường.

Theo các chuyên gia, “thời gian vàng” để thực hiện vi phẫu nối chi thể đạt hiệu quả cao nhất thường trong vòng 6–8 giờ đầu kể từ khi xảy ra tổn thương, đặc biệt với các trường hợp đứt rời hoàn toàn. Trong điều kiện bảo quản lạnh đúng cách (bọc phần chi thể đứt rời bằng gạc sạch, cho vào túi kín và đặt trong túi nước đá, tránh tiếp xúc trực tiếp với đá), thời gian có thể kéo dài hơn. Tuy nhiên việc đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng thực hiện vi phẫu càng sớm càng tốt vẫn là yếu tố quyết định.

Các bác sĩ khuyến cáo, khi không may xảy ra tai nạn đứt rời hoặc đứt gần rời ngón tay, bàn tay, người dân cần:

* Bảo quản chi thể đứt rời: 

+ Nhanh chóng rửa chi thể đứt rời bằng nước muối sinh lý hoặc nước sạch.

+ Bọc chi thể trong một lớp vải sạch hoặc gạc y tế.

+ Bảo quản trong túi linon sạch và đặt túi trong thùng nước đá lạnh đang tan (tỉ lệ đá/nước là ¼). Lưu ý: Tránh để chi thể tiếp xúc trực tiếp với đá.

=> BẢO QUẢN ĐÚNG CÁCH là vô cùng quan trọng trong điều trị nối bàn ngón tay đứt rời.

* Kiểm soát máu chảy: 

+ Sử dụng băng hoặc vải sạch để băng ép nhẹ nhàng vùng chảy máu.

+ Trong trường hợp máu chảy nhiều, có thể dùng garo, nhưng phải đảm bảo nới lỏng garo và đến bệnh viện trong vòng 2 giờ.

* Nhanh chóng đến cơ sở Y tế gần nhất.

Việc xử trí sớm trong “thời gian vàng” không chỉ làm tăng tỷ lệ nối chi thành công mà còn giảm nguy cơ hoại tử, biến chứng và di chứng tàn phế lâu dài. Thành công của vi phẫu nối mạch máu, thần kinh phụ thuộc chặt chẽ vào yếu tố thời gian, mức độ tổn thương và trình độ chuyên môn của kíp phẫu thuật.

Mạc Thảo